अक्षय बबलाद | सोलापूर- सध्या सोलापूर शहरातील हवामान आणि वातावरणाशी संबंधित चर्चा व्यापक पातळीवर वाढलेली आहे. शहरात धुळीचा प्रचंड प्रसार झाल्यामुळे नागरिकांचे आरोग्य, दैनंदिन काम आणि जीवनाची गुणवत्ता प्रभावित होत असल्याचे मार्गस्थ व रहिवाशांचे मत आहे.शहरातील विविध भागांत आकाशात/ हवेत सतत धुळीचे कण दिसतात आणि रस्त्यांसह घरांच्या भिंतींकडे व पृष्ठभागाकडे धुळीचा थर जमा होताना नागरिक अनुभवत आहेत. काही नागरिकांनी तर शहराला “धूळपूर” असा उपनाव देण्याचा तर अनेकवेळा प्रसार माध्यमांतून ही समस्या गंभीर स्वरुपाची असल्याचे सांगितले आहे. धुळ वाढण्यामागील प्रमुख कारणांपैकी रस्त्यांवरील वाहतूक, निर्माण कार्य, आणि मृदा व निर्माण अवशेषांचे उडणे हे मानले जात आहे. अनेक ठिकाणी रस्ते अर्धवट खोदलेले आहेत किंवा नव्याने बांधकाम सुरू असल्यामुळे तोडकामांपासून निर्माण होणारा धूर व धूळ हवेत मिसळत आहे. घरात, बाजूच्या दुकानात, खिडक्या–दरवाज्यात धुळीचा थर जमा होत आहे.”सोलापूर महानगरपालिकेने विविध पर्यावरणीय उपक्रम राबविण्याचा नाममात्र प्रयत्न केला असून शहरात वृक्षारोपण, स्वच्छता मोहिम आणि हवामान सुधारणेची योजना आखण्याचा आग्रह धरला आहे. पण नागरिकांचं मत आहे की हा प्रयत्न पुरेसा नाही. अनेकांनी सामाजिक माध्यमांवर आवाहन केलं आहे की अधिक कठोर पावलं उचलून पीएम कणांची मोजमाप नियंत्रणात आणावी आणि धूळ नियंत्रणासाठी नियमित पाणी पाण्याचे छिडकाव, रोड स्वच्छता आणि वाहतुकीचे व्यवस्थापन करण्याची गरज आहे. आरोग्य तज्ज्ञांचे मत अशी समस्या दीर्घकाळ अगोदरपासूनच होती परंतु आता ती अधिक गंभीर स्वरूपात उठून येत आहे. धुळीमुळे श्वसनसंबंधी समस्या, डोळ्यांचे ताण आणि थकवा जाणवणे यासारख्या तक्रारी नागरिकांकडून वाढल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर स्थानिक आरोग्य केंद्रांनी अधिक सार्वजनिक आरोग्य शिबिरे व जनजागृती कार्यक्रम राबविण्याचे आवाहन केले आहे.शहराच्या वातावरणातील धुळीचा प्रभाव कमी करण्यासाठी महानगरपालिकेने त्वरित उपाययोजना करण्याची आवश्यकता आहे ज्यामध्ये पाणी छिडकाव, रस्त्यांची वेळोवेळी साफसफाई, धुळ नियंत्रणासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर आणि नागरिकांमध्ये स्वच्छता व जागरूकता वाढवणे अशी पावले समाविष्ट असावीत.आज सोलापूरकरांसमोर धुळीचा मोठा प्रश्न बनला आहे. जर वेळेत योग्य उपाय नाही तर नागरिकांचे आरोग्य व दैनंदिन जीवन अधिक परिणामकारकपणे प्रभावित होण्याची शक्यता आहे. यासाठी प्रशासन, नागरी संघटना व नागरिकांनी मिळून काम करावे लागेल.
